حرام نمىشوند على الأشهر الأقرب « 1 » . وحدّ رضاع - بنابر اشهر وأقرب « 2 » - آن است كه : طفل در ايّام رضاع شرعي - كه دو سال است - از پستان زنى كه شيرش از جماع حلال به هم رسيده باشد بعد از ولادت ؛ على الأشهر الأظهر « 3 » ، يا بعد از حمل على الأحوط يك شبانه‌روز شير سير خوره باشد ، به اينكه هر وقت كه محتاج به شير شود موافق تعارف از آن بخورد ، ودر آن بيست وچهار ساعت از كسى ديگر شير نخورد ، وهمچنين غذاى ديگر نيز نخورد ، هر چند كه از شير دوشيده باشد ، يا آنكه به طريق مذكور پانزده مرتبه به مكيدن از پستان شير سير بخورد كه خودش در هر مرتبه از پستان اعراض كند « 4 » ، به شرط آنكه در بين آن پانزده مرتبه شير از زنى ديگر حتّى از مادر خود نخورد [ * 20 ] ، وأحوط آن است كه : از ده مرتبه به طريق مذكور نيز اجتناب كند . امّا تحديد رضاع به قدرى كه گوشت بروياند واستخوان سخت گرداند - چنانكه در بعض اخبار است « 5 » - ، پس بنابر ظاهر « 6 » أكثر آن حدّى است على

--> ( 1 ) رسائل محقق كركى : 1 / 213 ، - رساله رضاعيّه : 149 - 152 . توضيح : محقق مزبور چند دليل براي عدم تحريم ذكر كرده است كه دليل چهارمش را اجماع قرار داده . فاضل قطيفى - از فضلاى معاصر محقق مذكور - كتابي بر رد أو نوشت ، ودر مسألهء مورد بحث فتوى داد كه : مرضعه بر شوهرش حرام خواهد شد . ( رضاعيه فاضل قطيفى : 239 ) . سپس محقق داماد در رسالهء رضاعيهء خود استدلال كرد بر حرمت هر دو خواهر بر شوهرانشان ( رضاعيه محقق داماد : 24 ) . بدين جهت مصنّف به جاى ادعاى اجماع عبارت « على الأشهر الأقرب » را برگزيد . ( 2 ) ه‍ : اشهر واظهر . ( 3 ) رياض المسائل : 2 / 86 . ( 4 ) ه‍ : اعراض كند وديگر نمكد . ( 5 ) وسائل الشيعة : 2 / 374 حديث 2 . ( 6 ) ه‍ ، ب : اظهر .